Đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô đối mặt nguy cơ “đường chờ cầu”

Tình hình hiện tại và thách thức trong xây dựng

Đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô đang đối mặt với nguy cơ lớn khi ba cây cầu quan trọng gồm cầu Mễ Sở, cầu Hồng Hà và cầu Hoài Thượng vẫn chưa khởi công, trong khi đường song hành dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Tình trạng này có thể khiến tuyến đường “xong mà cầu chưa thấy”, làm giảm hiệu quả đầu tư và kết nối giao thông.

Tổng quan về dự án Vành đai 4 – Vùng Thủ đô

Dự án đường Vành đai 4 có tổng chiều dài gần 113km, đi qua ba địa phương: Hà Nội (58km), Hưng Yên (19,3km), và Bắc Ninh (36,2km). Tuyến đường này có điểm đầu nối với cao tốc Hà Nội – Lào Cai và điểm cuối kết nối cao tốc Nội Bài – Hạ Long. Dự án được chia thành bảy dự án thành phần và vận hành độc lập, bao gồm công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, xây dựng đường song hành và cao tốc theo phương thức PPP.

Ba cây cầu lớn trên tuyến gồm:

• Cầu Mễ Sở: Nằm cách trạm bơm Hồng Vân (huyện Thường Tín, Hà Nội) khoảng 600m về phía hạ lưu, nối huyện Thường Tín (Hà Nội) với huyện Văn Giang (Hưng Yên).
• Cầu Hồng Hà: Nối xã Liên Hồng (huyện Đan Phượng, Hà Nội) với xã Văn Khê (huyện Mê Linh, Hà Nội).
• Cầu Hoài Thượng: Băng qua sông Đuống, thuộc địa phận tỉnh Bắc Ninh.

Tiến độ và những vấn đề nổi bật

UBND TP Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 31/12/2024. Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác giải phóng mặt bằng vẫn gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, tại khu vực cầu Hồng Hà, hơn 100 hộ dân thuộc xã Văn Khê, huyện Mê Linh, chưa được di dời. Tương tự, phía Đan Phượng cũng gặp tình trạng tương tự với nhiều hộ dân chưa bàn giao đất.

Tại cầu Mễ Sở, trong khi phía Thường Tín (Hà Nội) đã có mặt bằng sạch, phía Văn Giang (Hưng Yên) vẫn chưa tiến hành giải phóng mặt bằng. Điều này dẫn đến nguy cơ “đường xong mà cầu chưa khởi công”, gây lãng phí nguồn lực và giảm hiệu quả đầu tư.

Theo ghi nhận, mặc dù các dự án thành phần xây dựng đường song hành đang được đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành vào cuối năm 2025, nhưng nếu các cầu lớn chưa hoàn thành, việc kết nối thông suốt toàn tuyến sẽ bị gián đoạn.

Ý kiến chuyên gia và đề xuất giải pháp

PGS.TS Nguyễn Hồng Thái, Trưởng Khoa Vận tải – Kinh tế (Trường Đại học GTVT), nhấn mạnh rằng các tuyến đường vành đai là yếu tố quan trọng để giảm tải giao thông xuyên tâm thành phố. Tuy nhiên, nếu không có các cầu nối, mục tiêu này khó đạt được. “Mục đích của đường song hành là hỗ trợ đường cao tốc, nhưng nếu thiếu cầu thì việc phục vụ sẽ không hiệu quả,” ông nói.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, dự án này dự kiến hoàn thành vào năm 2026 và đưa vào khai thác năm 2027. Hiện tại, khó khăn lớn nhất là triển khai dự án thành phần 3 (xây dựng đường cao tốc theo phương thức PPP) và giải ngân vốn Trung ương đã bố trí cho năm 2024 là 4.190 tỷ đồng.

UBND TP Hà Nội đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ và Quốc hội cho phép thực hiện Tiểu dự án đầu tư công trong dự án thành phần 3 như một dự án độc lập. Điều này sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ xây dựng các cây cầu, không phụ thuộc vào kết quả lựa chọn nhà đầu tư.

Dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cấp hạ tầng giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng. Tuy nhiên, những chậm trễ trong việc thi công các cầu lớn có thể làm giảm hiệu quả của toàn tuyến. Để đảm bảo tiến độ và hiệu quả đầu tư, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và nhà thầu. Bên cạnh đó, các giải pháp tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng và vốn đầu tư cần được ưu tiên hàng đầu để tránh tình trạng “đường chờ cầu” kéo dài.